Genel
Posted in

Gelir Vergisi Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Posted in

Gelir vergisi, hemen herkesin merak ettiği bir konu. Direkt olarak hayatımızı etkileyen vergilerden biri olan bu vergi türünün kimlerden tahsil edildiğini, nasıl hesaplandığını ve her yıl değişen vergi oranlarını bu yazımızda sizler için açıklamaya çalıştık.

Gelir, gerçek bir kişinin bir takvim yılında elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olarak tanımlanır.

Gelirin özellikleri: 

  • Gerçek kişi tarafından elde edilir.
  • Dönemseldir. (bütün dönemde elde edilen kazanç dikkate alınır.)
  • Safidir. (Giderlerin düşülmüş halidir.)

Gelirin unsurları:

  • Ticari kazanç
  • Zirai kazanç
  • Serbest meslek kazancı
  • Ücret
  • Gayrimenkul sermaye iradı kaydı
  • Menkul sermaye iradı
  • Diğer kazanç ve iradlar (değer artış ve arızi kazanç)

Beyanname vermek zorunda olanlar

  • Ticarî, ziraî, SMK’da her durumda beyan vardır.
  • Ücret; bir tek işverenden alınan ücret GV 4. Dilimi aşıyorsa ya da birden fazla iş yerinde çalışılıyorsa ve birinci İşveren haricinde kazanılan rakam GV 2. dilimi aşıyorsa ya da birinci işveren dahil toplam ücret GV 4. Dilimi aşıyorsa tüm kazanç beyan edilir. Birinci işverenin kim olacağına mükellef kendi karar verir.
  • GMSİ ve MSİ’de de kanundaki hadlere bakılır.

Gelir vergisinin mükellefi kimdir?

Gelir vergisinin mükellefi gerçek kişilerdir. Örneğin adi şirketlerde, kolektif şirketlerde de vergi şirket adına değil ortaklar adına hesaplanarak tahsil edilmektedir.

Gelir vergisi kanununa göre iki tür mükellefiyet vardır, bunlar;

Tam mükellef: İkametgâhı Türkiye’de olan ya da 1 dönemde 6 aydan fazla Türkiye’de bulunan kişiler tam mükelleftir. Tam mükellef kişiler dünyanın neresinde kazanç elde ederse etsin Türkiye’de vergi öderler.

Dar mükellef: İkametgâhı Türkiye’de olmayan ve 1 dönemde 6 ay veya daha az Türkiye’de bulunan kişiler dar mükelleftir. Dar mükellef kişiler sadece Türkiye’deki kazançlarından vergi öderler.

Ticari kazançtan indirilmeyecek giderler

  • Her türlü para cezası
  • Alkol ve tütün reklamının %50’si
  • Basın yoluyla işlenen fiillerde ödenen tazminatlar
  • Lüks taşıt giderleri (havada ve suda giden araçlar)
  • İşletme sahibinin, eşinin ve küçük çocuklarının çektiği her türlü para ve mal.

Gelir vergisinin hesaplanması

Elde edilen kazançtan işle ilgili giderler düşüldükten sonra kalan safi tutar gelir vergisinin matrahını oluşturmaktadır. Ve kanuna göre bu tutara gelir denmektedir.

Öncelikle gelir vergisi oranlarının verildiği tabloya baktığımızda;

Gelir Dilimleri Vergi Oranı (%)
24.000 TL’ye kadar 15
53.000 TL’nin 24.000 TL’si için 3.600 TL, fazlası 20
130.000 TL’nin 53.000 TL’si için 9.400 TL, fazlası 27
650.000 TL’nin 130.000 TL’si için 30.190 TL, 35
650.000 TL’den fazlasının 650.000 TL’si için 212.190 TL, fazlası 40

 

Konuyu bir örnekle açıklamak gerekirse;

Mükellefin geliri 250.000 TL ise, dördüncü dilime göre hareket edilir. Yapılacak hesaplama aşağıdaki şekilde olacaktır.

130.000 TL’si için: 30.190TL, bu tutarın fazlası için %35.

Fazlası: 250.000 – 130.000 = 120.000

120.000 x 0,35 = 42.000

Ödenecek vergi: 42.000 + 30.190 = 72.190TL olur.

Gelir vergisi ne zaman ödenir?

Gelir vergisi ilgili takvim yılını takip eden yılın mart ayının son gününe kadar beyan edilmektedir. Ödemesi ise mart ve temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte yapılmaktadır.

Gelir vergisi nereye ödenir?

Verginizi şirket sahibi iseniz iş yerinizin bağlı olduğu vergi dairesine, şirket sahibi değilseniz ikametgahınıza göre bağlı olduğunuz vergi dairesine ödeyebilirsiniz.

Verginizi dilerseniz online sistem üzerinden de ödeyebilirsiniz.

Gelir vergisi ve diğer vergi çeşitlerine dair tüm sorularınızı Vergi Danışmanımız Kurtuluş Nacar’a bu linkten sorabilir, 15 dakika ücretsiz danışmanlık alabilirsiniz.

Gelir vergisiyle alakalı merak edilen tüm detayları anlattığımız videomuzu Youtube kanalımızdan izlemek için tıklayın.